Thursday, August 9, 2012

Ulan! Ulan Pantay Kawayan!

Hayyy.....June pa pala ang last post ko. Isang buwan akong nagpaka busy sa trabaho at ngayon, hindi kaaya-aya ang post ko.

Seven years old ako nang huling bumaha na nagpalubog ng Malolos, ang aking hometown.  Naulit ito noong Lunes, Agosto 6, 2012. May tatlong linggo nang umiihip ang habagat (moonsoon) bago pa ang Lunes na 'yun. Bagyo or masamang panahon lamang ang palatandaan ng habagat.

Pagdating namin sa bahay ng gabi na yun ng Agosto 6, sakto pagkasara namin ng gate, biglang buhos ang malakas na ulan....." Noah's Ark!", pabirong sabi ng kasama ko. " Oo nga!" second the motion ko naman.
Napansin kong balisa ang mga pagong sa kusina... (may alaga kaming 2 makulit na pagong). Naalala ko:

"Kapag balisa ang mga hayop, may darating na kalamidad."

Nasambit ko na lang na, " Hindi sa aking lugar." . Gayunpaman, hindi kami halos nakatulog sa pagbabantay ng.... ulan! Ayy, bumabaha kasi sa aming subdivision pag high tide at pag may simpleng ulan lang... parang Malabon lang ang style.... huwag di umihi ang palaka-- baha agad! Pero ang inaasahan naming baha ay hindi dumating.

Facebook ang nagbalita sa amin na lumubog agad ang Manila, Nlex, Malolos, Balagtas, Guguinto at Bulakan! Facebook din ang nagbalita sa amin na lumubog na ang ancestral house namin na malapit sa kabayanan ng Malolos... at anong gulat namin na pati mga kabahayan sa paligid ng subdivision namin ay lubog na rin sa baha.



Mabilis ang pagtaas ng tubig. Lahat ay nabigla. Sa loob ng apatnapung taon, ngayon na lng ulit nangyari ang ganito. Lubog ang aming ancestral house... 


.....nalunod ang mga anay na nagpi fiesta sa first floor ng aming 175 years old nang bahay. Mabuti rin ang nangyaring baha, nakatipid sa solignum at nawala na din ang mga mabahong kalat ng mga pusang nakatira sa kisame ng bahay na nagdudulot sa akin ng allergy. Hehehe

Nilalagyan ko lamang ng nakakatawang pananaw ang nakakabiglang pangyayaring ito. 

 
(Malolos Crossing )

Nabura daw sa mapa ng probinsiya ng Bulacan ang Malolos. Walang madaanang walang tubig.  Naalala ko ng panahon ng Bagyong Ondoy, hindi bumaha sa Malolos gayung lumubog ang lahat ng parte ng Bulacan. 

( Near Bulacan State University, McArthur Highway )

Hanging habagat lang pala ang magpapalubog sa Malolos, hanging nagdala ng walang humapay na ulan. Teka, eh ganun din nung Ondoy ha... ano ang kaibahan? May dapat ba taung sisihin o punahing mga pagkukulang sa bayan? Mmmm... 

(sub road leading to Bulakan by South and Malolos Proper by North)

Wala naman. Sadyang gawa ng kalikasan (?). Sadyang may mga dahilan sa bawat nangyayari. Ano man ang mga iyon, malamang ay may mga personal na application ang baha sa bawat naninirahan dito. 

( Malolos Proper near the Malolos Cathedral)

Tuloy pa din ang buhay, kahit na bago few days ago, nasunog ang Malolos Market. 

(Front of Malolos Cathedral )


(Front of Malolos Municpal Hall)

Pero market lang ang nasunog hindi ang business passion ng mga tao. Ika nga, ang lahat ay nasa isip lamang. At ngayong may kalamidad, hindi makapagpapalabas ng araw ang paghihinagpis dahil sa baha. Hindi matutuyo ng luha ang baha...dadagdag pa nga! Hindi rin mapapahupa ng galit ang hanging habagat. Isa lang ang pwedeng magpahinto ng lahat at magpabalik sa normal ng lahat ng bagay...

isang mataimtim na panalangin , " Lord, let the sun shine in and bring all things back to normal again."


Ginising kami ng init ng araw kaninang umaga, Agosto 9, 2012. Unti-unti nang humuhupa ang baha. Matatapos na ang saya sa aking bahay na naging evacuation center ng aking mga mahal sa buhay na nakatira sa aming ancestral house, dahil uuwi na sila bukas.  Naging reunion ang dulot ng baha sa amin. Tuwa, saya, ingay at ligaya. Marami din akong napag-isipan sa mga panahon ng ulan at baha na nagpalinaw ng ilang mga bagay .


Matatala ang panahong ito sa kwento ng Malolos  ...."nang Palubugin ang Malolos City ng Hanging Habagat",
 at ng buhay ko......... " Nang Maistranded si San Goku at Nakuha Ko ang ika-4 na Dragon Ball."




...to be continued 



Palaisipan ba?  Kaya nga "to be continued"..... ^.^







Wednesday, June 13, 2012

An Afternoon.......... Beyond the Waves

This may look like a today "dear diary", but I'd like to record this day-- June 13, 2012 as one of the most happiest days in my life.


I make sure I record happy moments because I know my days are short.... am not gonna live long, and I wanted to leave some of my memories not for people to remember me, but to learn from me... that life is beautiful.... it is not hard.... circumstances are meant to make us strong, wiser and appreciative of things and people that pass by our lives. 


I believe that there is no such thing as "coincidence", there are reasons for everything under the heaven. Even love has a reason. I have a reason for loving You. My reason?


I love You because I want to love You.








The person in-charged to go to Malitam Island is sick and I saw it as an opportunity to visit the other 2 tribal communities there. I took charged. 


My mom doesn't want me to go there. The air will trigger my illness.   Since it's not raining for days, I assumed, the environment there will be okay, the DSWD was there prompting the people to clean up the place.... so I go.


"Don't tell my mom." I asked my 2 companions.






The northwest wind was blowing hard. The waves are fierce. Our small boat won't make it to the other side. We waited for a banca hitch.... a bigger and motorize banca passed by. We hitched.




                                                                 Batangas Bay

I gave a little exhortation in the gathering after the people said prayers, and a little understanding about our Bill of Rights.  I aimed to make them aware about our freedom to live and choose. Tagalogs don't respect the tribal rights of the Badjaos... kasi hindi sila nakapag-aral. A Tagalog is insisting the tribe that he should be the tribal leader and has the back up of the DSWD in the city. Two ignoramus and abusive creatures of the tribe.  Both wants to make money out of these illiterate people. 




My visit to the tribal leaders became an afternoon of " sumbungan". I am so glad many of the  badjao children now are pursuing schooling. The tribal leaders have been convinced of our campaign to educate their children and youth. Our ALS Service provision works.  Time will come, we will be like the aetas, mangyan, dumagat and t'bolis who have pursued education. 




Roaming around the communities... oh, it's food tripping to the max! I had to force myself to drink all the softdrinks served. (You are na important person if you were served with softdrink and bread and eat everything served to you.... bawal magtira! Ayy! Because Badjao's  don't offer food to non-Badjao guests.... unless you win their trust. )








The air was filled with tribal music..... oh, a wedding to be held tomorrow. It' s been three days of dancing, eating and drinking.  The wedding venue is like a stage.... a decorated stage. Others hold their weddings on a big banca. That is the kind of wedding I first attended during my 1st year in the tribe.




                                                       Badjao wedding on top of a boat






                                                  wedding preparations  using a stage.... it is elevated so all the people will be able to witness the wedding. I think this is also the groom's way to let all the people know that the bride is his wife and all men are warned not to show interest on her.

 All people are invited to dance the 3 days dancing. The last dance will be given by the bride and groom.





We went hunting for street food ala badjao. Ui, I saw these food in a travel show in television, showcasing badjao street food.


"Teacher, kakain ka?"
"Of course. Libre ko pa."




My mom doesn't want me to eat food here. 


"Hindi yan malinis! Bawal sa yo ang contaminated food."


"Kahit naman kanino bawal ang contaminated food." sabi ko.


" Mas higit sa iyo... alam mo yn."




But I went on. And a phone call came in...... guess who?  My Mom!


Nevermind..






                                                      a version of fishball....

                                     but it's not fish that's inside but mongo sprout (toge)


                                             mango salad with thousand sili sauce..... hahaha..... mamili ka ng size ng mangga............ shredded or sliced lng... whatever...... the sauce tastes great!


Sobrang enjoy ko sa pagkain.... I forgot my targeted 4 packs-abs. Hahahaha.  A man saw me, he is one of those who once lived in our community and transferred here in Malitam to live. He was so glad to see me. Never touch a woman by her arms..... he held my arm and said, " Teacher, huwag na hindi ka dadaan sa bahay namin. Iintayin ka namin."  I said yes.

I wondered why.

Their clan left our community due to a misunderstanding with my father. The other 2 communities are driving them to return to us but they don't want. That's why they built their houses by the sea shores and at the back of the community, near the bamboo area.

Many things run in my mind. I know how Badjaos think.


After seeing the communities and the people...



                              I ask my companions to go and visit the breakaway clan-- the Marlins.

The eating was repeated ..........  awww. And they hugged me, of course, di kasama mga lalaki sa pagyakap.... bad yun!  Women and kids came hugging and blessing me. The men, shaking my hands. Tears?? I saw tears?  I saw....

"Hindi kami galit sau teacher. Sana, madalas ka dito. Lagi mo kami puntahan."
"Gusto namin ikaw makita. Nasisiyahan kami."

I tried to hide my weakness. I felt compassion when I saw their state now.. so very different and difficult from how they are when they are with us. I know God is teaching them to return to Jesus.

We share talks and laughs..... as if a sun shine through ...

Oh I was so happy.... So happy I came back again.... so happy I saw my people.

I don't know why I love the people.... why I like to talk to them... kahit alam ko na hindi naman lahat ng salita ko ay naiintidihan nila.


Umuwi kami, madilim na, sa dagat flashlight lang ang aming dala... hindi magkamayaw ang paalamanan...hehehe...ayaw ako pauwiin.


Ang saya ng aking hapon.... simple lang ang kaligayahan ko. Okay lang kahit tatlong (3) time bombs ang natapakan ko sa shoreline. Okay lang kahit kinakailangan kong uminom ng gamot pagkatapos ng pagdalaw. Sulit ang mga kati sa binti at braso ko. Hindi ko alam bakit gusto kong bumabalik-balik dito sa community....sa piling ng mga Badjao.



                                      I miss stairs like this. No nails. No ropes. Removeable.
                                 
                                     Badjaos remove their stairs at night before they go to sleep ..







Wednesday, May 9, 2012

Old Poem

Searching........... searching............. sometimes searching has its disadvantage.

When you come across with things you trashed in the past...... old wounds ache. So you might as well shift to the advantages of searching.

I found one that reminds me of my childhood.

I used to recite poems in my grader days. One of my grade school teachers found out I can recite and declame... so the school saw an opportunity to compete in inter school declamation and oration competitions and as expected, I went as the representative.  I was forced! Hahahahaha

It was so easy to force a child who views the world as a big movie screen and she, a little ugly duckling trying to make singhap in a cruel world in metro manila.

Honestly, I hate reciting poems! I cried for every line I memorized. I may have cried a drum of tears then for memorizing 15 declamation pieces and 5 orations... not including the poems being recited for classroom activities.



blurred na sa kalumaan....
















Anyway... there is one poem I cannot forget.... I even painted its interpretation on the wall of my house..and I also came across it in on my search...... actually I was only searching in the net on " How To Cook A Perfect Hotcake" !!!!!!!!!!

Sham!! What a findings !! And here it is...



 The Solitary Reaper

 Behold her, single in the field,
    Yon solitary Highland Lass!
    Reaping and singing by herself;
    Stop here, or gently pass!
    Alone she cuts and binds the grain,
    And sings a melancholy strain;
    O listen! for the Vale profound
    Is overflowing with the sound.

    No Nightingale did ever chaunt
    More welcome notes to weary bands
    Of travellers in some shady haunt,
    Among Arabian sands:
    A voice so thrilling ne'er was heard
    In spring-time from the Cuckoo-bird,
    Breaking the silence of the seas
    Among the farthest Hebrides.

    Will no one tell me what she sings?—
    Perhaps the plaintive numbers flow
    For old, unhappy, far-off things,
    And battles long ago:
    Or is it some more humble lay,
    Familiar matter of to-day?
    Some natural sorrow, loss, or pain,
    That has been, and may be again?

    Whate'er the theme, the Maiden sang
    As if her song could have no ending;
    I saw her singing at her work,
    And o'er the sickle bending;—
    I listened, motionless and still;
    And, as I mounted up the hill,
    The music in my heart I bore,
    Long after it was heard no more.


-William  Wordsworth




............." Will no one tell me what she sings?


                     the music in my heart I bore, Long after it was heard no more."






Wednesday, March 21, 2012

Tattoo

Nauso ang tattoo.... and you can place it in any part of your body. Pati nga kilay at lipstick ay tina tattoo-an na din... para yan sa mga tamad mag-ahit ng kilay at mag lipstick, pwede rin sa mga hindi marunong mag-ahit ng kilay at mag lipstick ng hindi nadadamay ang mga ngipin!



Tattoos originated from the tribes as early as the time of Nimrod. Tattoos have different meanings. It is also a symbol of rank or title of a person. Ngunit sa panahon ngayon, iba na ang ibig sabihin ng tattoo -- dekorasyon sa balat!



I had mine... pero henna lang... ayokong sugatan ang aking balat, ayoko ng masakit na dekorasyon. Ipinalagay ko ito sa aking lower back.... at first time ko yan... at hindi na naulit pa.
Isang kaibigan ang gumawa ng tattoo ko... ayoko sa labas, o sa ibang tao.



Palakpakan ang mga miron ng matapos ang tattoo... sabay toss ng mga basong may lamang san mig lights! Awts!

" Para sa bibeng gala! "
" Para sa bagong bibeng gala! "
" Hindi na manang c tisha!! "
" Hindi na tanga ang bibeng gala! " Hahahahahahaha!
" Lagot ka sa pamilya mo... hahahaha! Gilit sa leeg aabutin mo! Adobong bibe labas mo! hahaha!



The next Monday, umalis ako ng bansa. Iyakan ang mga miron sa telepono... parang hindi na aq babalik..

"Bakit umiiyak kayo?"
" Kasi baka maligaw ka.. hindi ka na makabalik ! huhuhu"




Hindi dekorasyon sa aking likod ang tattoo-ng ginagawa ni Mokong. Isa siyang simbolo.... ng pagkamulat, paglaya , pagbabago at pagpapatawad.


...pagkamulat --- -hindi nakakahon ang lahat ng bagay, lalo ang God.. tayo lang ang naglalagay sa kanila sa mga kahong likha ng ating isip at mga desires na maabot ang kung ano mang bagay na gusto nating maabot. Lahat ay maaring mabago at magbago. Hindi tayo ang may hawak ng panahon at mga pagkakataon- collision!

....paglaya --- sa tradisyon at kaugaliang nagdudulot ng lungkot at humahadlang sa saya.
sa galit, pagkaawa sa sarili, sa lungkot, sa etc.. blah! blah! blah! Name it-- you bullseyed it!


....pagbabago --- mula sa lumang ako sa bagong ako.


... pagpapatawad -- ano man kasalanan nagawa sa akin, gaano man kalaki....I forgive. No explanation needed., all records deleted.


Hehehehe! idinisplay ko ang tattoo at na shock ang mga dapat ma shock.... nanlalaki ang mga mata sa hindi pagkapaniwala! Ala, eh bakit? Ano ba kaibahan ko sa ibang babae?Pare-pareho din naman kami ng parte ng katawan! Pero ang mga aadobo sa akin ay naiwasan at ng malaman nila ay malabo na ang henna! hahahahaha


Masarap ang malaya sa isip, damdamin at pagkatao. Hindi naman ibig sabihin ng kalayaan ay pagkasira na ng lahat ng iyong pinanghahawakan, pinaniniwalaan at iniingatan. Mali kasi ang intindi natin minsan sa kalayaan at sa grace ng God. Madalas kasi mukhang pagawaan ng kahon ang ating kaisipan... kaya ang ating saya ay may limitasyon at kulang. Naiiintindihan ko kung bakit nais pa nating mahirapan ang ating sarili samantalang pinadali na ng God ang lahat ng bagay para sa atin.


Bakit tattoo?? Simple lang. Upang hindi malimutan habang nabubuhay.


Saturday, March 10, 2012

Sapatos at Tsinelas


Madalang ang mga posts ko dahil madalang din ang aking mga paggagala. Hanggang ngayon naka " house arrest " pa rin ako... 'Yan ang tawag nila sa kasalukuyan kong kalagayan matapos kong tumigil at mamahinga sa work...... sa madaling salita, madalas akong nakakulong sa bahay.

Pakiramdam ko, biglang lumaki at lumawak ang mundo.


Pumasok ang 2012 na hindi man lamang ako nakapaghanda sa mga pagbabagong maaring dumating..... ang tanging nasa isip ko ay kailan kaya matatapos ang mahabang bakasyong ito. Ni hindi ako nakabili ng bagong shoes. Isang kaugaliang ginagawa ko bago pumasok ang January 1 ng bawat taon...... para sa bagong lakad at sistema ng buhay para sa bagong taon.



Ngunit nakahabol ako, ang masaya sa kwento, hindi aq bumili....... niregaluhan ako! Ang saya! At ang mas masaya --- dinala ako sa SM Shoemart, pinamili ako ng gusto ko at sila ang nagbayad !


Ito'y hindi na bagong karanasan sa akin...

( Minsan ko nang nabanggit na maraming katawagan at paghahambing akong natamo ... daig ko pa ang kumuha ng psycho test! hahahaha! May bago akong name ngayon ---


..... Astrogirl.... female version ni Astroboy. (Loka talaga si Mayora! ) -- dahil nakita niya ang oxygen tank sa bedroom ko. Lagay ko daw sa bag ko ang tank pag umaalis ako at isalpak ko sa nose ko ang tubings.... parang headset lang! Waaaaaaaaaaa!



Minsan iniisip ko kung ka respe-respeto pa ako sa mga tao sa paligid ko.... Marahil ang mga katawagan ay nalikha dahil nasasalamin ang pagkatao ko sa bawat aking ginagawa. Ngunit ayokong maging seryoso.... takot ako sa wrinkles! nyahahaha!)



Ngunit balak ko ang magbalak ng maraming kabalakan para sa ikauunlad ng bayan... kaya tuwang-tuwa aq sa bagong mga sapin sa paa!


Sapin sa paa-- bagong lakad, bagong direction.


Sana ang magandang simoy ng hangin ng taong ito ay magpatuloy hindi lang sa akin kundi maging sa maraming tao na nag nanais ng maganda, simple at tahimik na buhay. Madaming maganda sa taong ito..... kabilang aq dun! hahahahhaha!



Magpalit na din tayo ng mga bagong sistema at layunin sa buhay kung hindi na uubra ang dating nakasanayan.





Sunday, February 5, 2012

Parang Trip Lang Sa Nova

Sa Nova nandun ang mga friends kong nakilala ko sa pamamagitan ng mga dugtong-dugtong na pangyayari. Sila ang mga friends kong hindi naka exposed sa limelight ng aking makulay na buhay ngunit ang makasama sila ay tunay na napakasaya. Madalang kung kami ay magkita-kita. Kung may available na panahon, ngunit madalas ako ang walang makitang available na panahon para makasama sila. Isa sila sa mga matitibay kong mga kaibigan. Kung gusto kong maglibang, lumayo sa pressure at magpahinga... sa kanila ang punta ko. Sad fact... ako lang ang nakakaalam kung taga saan sila! Nyahahaha!


'san pa... eh di sa Nova !!


I passed by along Sauyo Road.... Sauyo market. Ui, di ko malimutan na nag so short cut ako dyan papuntang Fairview ! Ano ginawa ko sa Fairview? Wala lang, sinindak ko lang ang sarili ko at natutunan ko ang daan.


Nagkaharap-harap kaming magkakaibigan... hindi ko akalaing sa loob pla ng 2 taon ay mabibilang sa 5 daliri ang mga pagbisita ko ko... at napakarami ko ng hindi alam, ngunit sa dami ng mga bagay na hindi ko na alam ay ang malaman ang isang malupit na sikretong nagpataas ng aking kilay ....


" hindi pala sapat ang matapat na pagmamahal upang manatiling tapat sa iyo ang isang tao... ang katapatan ay bahagi ng pagkatao, kahit anong katapatan ang gawin mo, kung hindi ito pagkatao ng isang tao, imposibleng makatanggap ka ng katumbas na katapatan."


Sadyang may mapalad at hindi mapalad.


Ngunit hindi na ako nagalit sa aking nalaman dahil ito ay tapos na... tatlong taon na ang nakakalipas. Hindi na masakit sa bangs !! Tinawanan ko na lng ng malakas at nasabi kong mapalad pa din ako !!


Lahat ng aming pinag tripang awitin sa videoke ay mga lumang kanta na nauso pa yata nung ako ay high school pa... ang iba ay kapanahunan pa ng aking ama. Mas maganda pa din ang mga lumang kanta ! Sino me sabi?..... Sila!!! ei, sila un! Nalibang din aq... masaya! super!


Backride ako sa motor...as usual, as always........ ang lamig ng hangin....pabalik sa mga dating daan pauwi at paikot-ikot. Nagpasalamat ako sa Dios... napagtagumpayan ko ang mga dating sakit ng mga daang aming dinaanan ....mabait ang Dios!

At ganun pla katagal na absent ako sa areas na ito! at nag mahabang paglalakbay ay nagtapos sa isang tasang kape !!


"Kelan ka babalik?" Tanong sa akin. " Huwag kang magpapayat. " Paalala.
Wala akong nasabing panahon. Isa lang nag naisip ko :


Ang buhay ay paglalakbay... gaano man kalayo ang iyong narating.... gaano man kataas ang iyong naabot, babalik at babalik ka sa mga simpleng bagay na iyong nagisnan.... sa mga taong iyong naiwan... sa mga pangyayaring nagbigay sa iyo ng aral, upang malaman mong masarap pala talaga ang mabuhay at gaano ka kamahal ng Dios sa kabila ng iyong mga kasalanan at kamalian. Hindi mahalaga kung ano pa man ang nagawa sa iyong mali... ang mahalaga ay natutunan mong magpatawad, lumimot at tulungan pa ang mga taong nang walanghiya sa iyo... na hindi sapat ang kasamaan ng isang tao upang iwasan mo siya. Ang mahalaga.... naramdaman mong tao ka din !


" you don't deserved these things...."


I know... let it be.


It's not the question.



















Wednesday, February 1, 2012

Hannah

I saw how this little girl came to this world. Her mother a single mom now. Her father left them when she was only 2 years old. She got a brother younger than her. She was like every ordinary kid when she was born and everybody thinks that she's an ordinary kid.


Every time we have weight monitoring in the community, we always find her under weight and under height.... I always say to her mom, " Hindi mo ba ito pinapakain? Bakit parang hindi lumalaki?". But her mom will always reply, " Ang lakas nga po kumain nyan teacher! "


Ayyy..


This little kid we call Hannah is not 4 years old and she think and speak like a 1 year old child.
Yup. she is a special child. As I study her case, she has a developmental delay. But no one treats her as a special child. All of us treat her like we do to every kid living here...as if she has no delay.

One day, I arrived to the community after a long time of being away, she ran towards me and because she was so small, she was shoved away by the other children who also ran to hug me. I noticed her just staring from a distance. When all the kids are gone, I said hello and extended my hands to her. With a big smile on her face she hugged me and said, " I miss you 'cher!"
Wow, english!! I was amazed ! Sino nagturo sau? ..... walang sagot.


Her "I miss you 'cher!" was added by " I wab u 'cher!" ... ha?? Oh, it's " I love you 'cher!"...she can't pronounce the "love" clearly. And she always say those words with hugs and caressing my samsonite hair. She likes my hair I think.


Now for years, she does it always..she doesn't care how many times she say those words to me in one day as she follows me around the community while working or having my talks. She sings with me. Chat with me under the aratiles though she knows I don't understand every word she's trying to say. Yet she never tires. I find my day lacking a note without seeing her. She's a happy little child...skinny, fragile and so small yet super happy! It her am always asking for how when am away and last Christmas, I saved the most beautiful doll I got from the toy campaign for her. Of all the kids, you bet- she was the only one who hugged me and say " en u cher! I wab u cher!".


She touch my heart and every one who sees her... a child without malice singing with us when we sing for the Lord..dancing and clapping her hands as she moment by moment come near me ....to hug me and say, " I wab u 'cher."


Yesterday, she followed me around again. After cooking my food, I felt a pain in my heart and I slumped on the floor.. no one aside from me and her was there. She can't understand what's going on... but she kept repeating my name.. I cant' move, holding my chest...she came near and hugged me repeating my name.. I felt she understood. And I said, " Mbal aku alaan.." (Hindi aq aalis ). She left. Matagal. And I was able to go inside the house. Then her aunt came and asked how I was. And Hannah was at her back staring at me. And I said, " mbal aq ahap apa amole' na ka'am. Akuy atuli na" ( I am not good but you can go home. I will just rest sleep).


As I stood in the on the ground facing the mountains by the gate, that night, I knew I need to pray. I thought of Hannah and I realized I need not give up living. I have to continue loving. It is not the people I love who failed me but it is I who failed myself by depraving myself of a chance to be happy because I was afraid.



Ang seryoso ko naman... baka aq ma comatose nyan!